پژوهشنامه زبان ادبی
فصلنامه علمی

بررسی نقش‌های ارتباطی سکوت گویا در آثار مولوی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم کیخایی 1
مصطفی سالاری 2
بهروز رومیانی 3

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان ، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

10.22054/jrll.2025.86606.1172
چکیده
بررسی نقش‌های ارتباطی سکوت گویا در آثار مولوی
چکیده
سکوت به عنوان یکی از عناصر مهم ارتباط، در فرهنگ‌ها و متون مختلف از جمله ادبیات عرفانی مورد توجه بوده است. سکوت در ادبیات عرفانی، فراتر از غیاب کلام، ابزاری برای انتقال معانی عمیق عرفانی، عاطفی و فلسفی است. سکوت گویا به‌عنوان ابزاری معنادار در ارتباطات زبانی، در ادبیات عرفانی جایگاه ویژه‌ای دارد. این پژوهش به بررسی نقش‌های ارتباطی سکوت گویا در آثار مولوی، به‌ویژه مثنوی معنوی و دیوان شمس، با تکیه بر نظریه‌های یاکوبسن (۱۹۶۰) و افرات (۲۰۰۸) می‌پردازد. پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای ابیات مرتبط با سکوت گردآوری شدند. یافته‌ها نشان‌دهنده شش نقش ارتباطی شامل عاطفی، ترغیبی، ارجاعی، شعری، همدلی و فرازبانی است که هر یک زیرگونه‌های خاص خود را دارند. نقش ترغیبی با بسامد بالا در هر دو اثر دیوان شمس و مثنوی برجسته است. تفاوت معناداری در کاربرد نقش‌های سکوت بین مثنوی و دیوان شمس مشاهده نشد.
واژگان کلیدی: سکوت گویا، مولوی، مثنوی معنوی، دیوان شمس، نقش‌های ارتباطی، یاکوبسن، افرات.

کلیدواژه‌ها

سکوت گویا
مولوی
مثنوی معنوی
دیوان شمس
نقش‌های ارتباطی
یاکوبسن
افرات
پژوهشنامه زبان ادبی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 شهریور 1404

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما